सांडपाणी आणि सांतइनेज खाडीवर बोट

गांवकारी, पणजी, दि. २० (प्रतिनिधी)

गोव्याची जीवनवाहिनी असलेल्या मांडवी नदीच्या प्रदूषणाबाबत धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. २०२६ च्या पावसाळ्यात मांडवी नदीतून तपासणीसाठी गोळा केलेल्या सर्व पाण्याच्या नमुन्यांमध्ये कोलिफॉर्म जीवाणूंचे प्रमाण निर्धारित सुरक्षित मर्यादेपेक्षा अधिक आढळले आहे. नदीच्या पर्यावरणविषयक अंतरिम अभ्यासातून ही गंभीर बाब उघड झाली आहे.

अभ्यासानुसार, नदीत मिसळणारे प्रक्रिया न केलेले घरगुती सांडपाणी, शहरी नाले आणि विशेषतः मोठ्या प्रमाणात प्रदूषित झालेली पणजीतील सांतइनेज खाडी हे प्रदूषणाचे प्रमुख स्रोत असल्याचे निदर्शनास आले आहे.

विशेष म्हणजे, मांडवी नदीत असलेल्या तरंगत्या कॅसिनोंमुळे हे जीवाणू प्रदूषण होत नसल्याचे या अंतरिम अहवालात नमूद करण्यात आले आहे. त्यामुळे नदीच्या प्रदूषणासाठी जबाबदार असलेल्या सांडपाणी व्यवस्थापनातील त्रुटींकडे लक्ष वेधले गेले आहे.

नदीतील विष्ठाजन्य जीवाणूंचे वाढते प्रमाण सार्वजनिक आरोग्य आणि नदीच्या पर्यावरणीय सुरक्षिततेच्या दृष्टीने चिंताजनक आहे. या पार्श्वभूमीवर नदीत सोडल्या जाणाऱ्या सांडपाण्यावर प्रभावी प्रक्रिया करणे, शहरी नाल्यांचे प्रदूषण रोखणे आणि सांतइनेज खाडीच्या स्वच्छतेसाठी ठोस उपाययोजना करण्याची गरज अधोरेखित झाली आहे.

प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने २४ ऑगस्ट रोजी २२ ठिकाणांहून भरती आणि ओहोटीच्या वेळी एकूण ४४ नमुने घेतले होते. सर्व नमुन्यांत जीवाणूंचे प्रमाण केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या मर्यादेपेक्षा अधिक होते. काही ठिकाणी हे प्रमाण निर्धारित मर्यादेच्या ९.४ पट नोंदवले गेले.

मुंबई उच्च न्यायालयाच्या गोवा खंडपीठात सादर केलेला हा अहवाल अंतरिम स्वरूपाचा आहे. प्रदूषणाचे नेमके स्रोत निश्चित करण्यासाठी आणखी तपासणी होणार असून अंतिम तांत्रिक अहवाल डिसेंबर २०२६ मध्ये सादर केला जाणार आहे.